Portföy Nedir, Portföy Yönetimi Nasıl Yapılır?

Portföy Nedir?

Portföy; bir kişinin veya kurumun sahip olduğu tüm yatırım varlıklarının oluşturduğu bütündür. Ortaklık payları, yatırım fonları, kira sertifikaları, kıymetli madenler, döviz ve gayrimenkul gibi farklı araçlar tek bir portföy altında toplanır. Belirleyici olan tek tek varlıklar değil, bunların birlikte oluşturduğu risk ve getiri yapısıdır.

Sermaye Piyasası Kurulu’nun tanımına göre portföy, geniş anlamıyla bir kişinin ya da kuruluşun sahip olduğu varlıkların tümünü, dar anlamıyla ise sermaye piyasası araçlarından oluşan yatırım bütününü ifade eder. Bu yazıda kavram finansal anlamıyla ele alınmaktadır.

Portföyde neler bulunur?

• Ortaklık payları — şirketlere ortaklık sağlayan, değeri piyasa koşullarıyla değişen araçlar.
• Yatırım fonları — tek işlemle çok sayıda varlığa dağılım sağlayan kolektif yapılar.
• Kira sertifikaları — bir varlığa veya varlık havuzuna dayalı, kira geliri esaslı sermaye piyasası araçları.
• Katılma hesapları — kâr ve zarara katılma esasına dayalı hesaplar.
• Kıymetli madenler ve döviz — altın başta olmak üzere değer saklama amaçlı araçlar.
• Gayrimenkul — doğrudan mülkiyet ya da gayrimenkul yatırım fonu üzerinden.

Portföy ne demek kısaca?

Kısaca portföy, “yatırımcının elindeki varlıkların tamamı” demektir. Günlük dilde bir müşteri listesi ya da bir tasarımcının çalışma dosyası için de kullanılır; finansal anlamı bu kullanımlardan farklıdır ve yalnızca yatırım varlıklarını kapsar.

Portföy Yönetimi Nedir?

Portföy yönetimi; yatırımcının risk toleransı, getiri beklentisi ve vade tercihleri doğrultusunda varlıkların seçilmesi, ağırlıklandırılması, izlenmesi ve gerektiğinde yeniden dengelenmesi sürecidir. Amaç en yüksek getiriyi aramak değil, belirlenen risk düzeyinde tutarlı bir getiri potansiyeli oluşturmaktır.

Bireysel portföy yönetimi ile kolektif portföy yönetimi arasındaki fark nedir?

Bireysel portföy yönetiminde portföy tek bir yatırımcıya özel olarak kurgulanır ve o yatırımcının kısıtlarına göre yönetilir. Kolektif portföy yönetiminde ise birçok yatırımcının birikimi bir yatırım fonu çatısı altında, fonun izahnamesinde belirlenen strateji doğrultusunda yönetilir. İkisi de aynı mesleki disipline dayanır; fark, portföyün kime özel kurgulandığındadır.

Portföy yöneticisi kimdir, ne yapar?

Portföy yöneticisi, SPK lisansına sahip ve portföy yönetim şirketi bünyesinde çalışan profesyoneldir. Görevi yalnızca alım satım kararı vermek değildir: piyasa araştırması yapmak, varlık dağılımını kurmak, riski ölçmek, performansı takip etmek ve portföyü yatırımcının profiline uygun tutmak da bu kapsamdadır. Kararların dayanağını oluşturan her türlü araştırma ve analiz faaliyeti de portföy yönetiminin bir parçasıdır.

Portföy Yönetimi Nasıl Yapılır?

Portföy yönetimi altı adımda yürütülür: yatırımcının hedef ve kısıtları belirlenir, varlık dağılımı kurulur, her sınıf içinde varlıklar seçilir, portföy uygulamaya alınır, düzenli olarak izlenir ve zaman içinde bozulan dağılım yeniden dengelenir.

1. Hedef ve kısıtları belirleyin. Yatırım amacı, vade, risk toleransı, likidite ihtiyacı ve varsa katılım hassasiyeti baştan yazıya dökülür.

2. Varlık dağılımını kurun. Portföyün hangi varlık sınıfına ne oranda ayrılacağına karar verilir. Uzun vadeli sonucu en çok etkileyen adım budur.

3. Varlıkları seçin. Her sınıf içinde hangi fonun veya aracın kullanılacağı belirlenir; gider oranı ve likidite bu aşamada değerlendirilir.

4. Uygulamaya alın. Alımlar tek seferde veya belirli aralıklarla yapılır; işlem maliyetleri ve valörler dikkate alınır.

5. İzleyin. Performans, referans bir ölçüte göre ve makul aralıklarla değerlendirilir; günlük dalgalanmalar karar gerekçesi yapılmaz.

6. Yeniden dengeleyin. Ağırlıkları hedeften sapan varlık sınıfları, belirlenen kurala göre başlangıç dağılımına yaklaştırılır.

Varlık dağılımı neden en kritik adımdır?

Portföy kuramının temel bulgusu, uzun vadeli sonucu belirleyen unsurun tek tek varlık seçimlerinden çok varlık sınıfları arasındaki dağılım olduğudur. Harry Markowitz’in 1952’de yayımladığı ve kendisine Nobel Ekonomi Ödülü kazandıran modern portföy teorisi, birbirinden farklı hareket eden varlıkların bir araya getirilmesiyle portföyün toplam dalgalanmasının, bileşenlerinin dalgalanmasının altına inebileceğini göstermiştir. Çeşitlendirmenin matematiksel karşılığı budur.

Risk profili nasıl belirlenir?

Profesyonel hizmet alınan durumlarda risk profili, SPK düzenlemeleri gereği uygulanan uygunluk ve yerindelik testleriyle ölçülür. Bu testler yatırımcının gelir ve varlık durumunu, piyasa bilgisini, geçmiş işlem deneyimini ve kayıp toleransını değerlendirir. Sonuç, hangi ürünlere erişilebileceğini ve hangi varlık dağılımının uygun olduğunu belirler; profil değiştiğinde testin yenilenmesi gerekir.

Yeniden dengeleme nedir?

Zaman içinde iyi performans gösteren varlık sınıfının portföydeki ağırlığı kendiliğinden artar ve portföy, başlangıçta belirlenen risk düzeyinden uzaklaşır. Yeniden dengeleme, ağırlıkları hedef dağılıma geri yaklaştırma işlemidir. İki yaygın yöntem vardır: belirli aralıklarla (örneğin altı ayda bir) yapmak veya bir varlık sınıfının ağırlığı hedeften belirli bir oranda saptığında yapmak. Amaç getiriyi artırmak değil, riski kontrol altında tutmaktır.

Katılım Esaslı Portföy Yönetimi

Katılım esaslı portföy yönetiminde süreç aynıdır; farklılaşan, portföye girebilecek varlık evrenidir. Portföyde faize dayalı araç bulunmaz; bunun yerine kira sertifikaları, katılma hesapları, katılım kriterlerine uygunluğu ölçülmüş ortaklık payları, kıymetli madenler ve katılım esaslı yatırım fonları kullanılır.

Ortaklık paylarında şirket bazlı kriterler uygulanır: şirketin faaliyet alanı ile faize dayalı borç ve gelir oranları, katılım finans kriterlerine göre ölçülür. Uygunluk tek seferlik bir kontrol değildir; danışma kurulu tarafından sürekli izlenir ve portföye istem dışı giren uygun olmayan gelir için arındırma uygulanabilir.

Portföy Yönetim Şirketi Nedir?

Portföy yönetim şirketi; SPK’dan yetki belgesi alarak yatırım fonu kurup yönetebilen ve bireysel portföy yönetimi hizmeti sunabilen anonim şirkettir. Türkiye’de portföy yönetimi hizmeti yalnızca bu şirketler tarafından verilebilir. Yönetilen varlıklar şirketin kendi mal varlığından ayrıdır ve Takasbank nezdinde saklanır; şirketin borçları için bu varlıklara başvurulamaz.

Destek Portföy Uzmanları

Kıdemli Portföy Yöneticileri

Sermaye piyasalarında uzun yıllara dayanan tecrübeye sahip kıdemli portföy yöneticilerimiz, Türkiye'nin saygın üniversitelerinden mezun uzman kadrosuyla hizmet vermektedir. Sabit getirili varlıklar, çoklu varlık stratejileri, para piyasası ve borçlanma araçları fonlarında uzmanlaşan ekibimiz; yatırımlarınızı en verimli stratejilerle yönetmektedir.